33 483 32 51, 692342157, 883313773 modrys@modrys.pl

Zawoja na każdą porę roku

 Zawoja

Zawoja jest najdłuższą wsią w Polsce. Posiada bardzo korzystne walory klimatyczne, krajobrazowe i turystyczne. Zawoja to jedna z piękniejszych miejscowości Polski. Jest to miejscowość , w której aktywnie możemy spędzić czas na górskich wędrówkach. Warto do Zawoi przyjechać aby w ciszy i spokoju tutejszej przyrody zrelaksować się , wyciszyć i naładować na nowo „akumulatory”.

.

 

 Geograficznie obszar Zawoi

należy do Karpat Zewnętrznych, geologicznie zbudowany z fliszu karpackiego. Przeważają gleby klasy średniej i niskiej. Klimat charakteryzuje się częstymi zmianami dlatego też Babia Góra zwana jest „Matką Niepogody” lub „Kapryśnicą”. W okresie jesiennym często wieje wiatr halny.

Grzbietem Babiej Góry i odcinkiem Pasma Polic biegnie europejski dział wodny, oddzielający zlewisko Morza Bałtyckiego od zlewiska Morza Czarnego. W paśmie babiej Góry występuje piętrowy układ roślinności. W lasach przeważają jodły, buki , świerki, modrzewie. Najsłynniejsza jodła to tzw. „Gruba Jodła”. Do najsłynniejszych mieszkańców tutejszych lasów zaliczamy: dziki, jelenie, sarny, zające, lisy, łasice, kuny leśne. Sporadycznie pojawiają się wilki i niedźwiedzie.. Wśród ptaków występują: dzięcioły, drozdy, sikorki, wróble a wśród ptaków drapieżnych myszołowy, sowy. Spotkać można również płazy i gady: jaszczurki, traszki , żaby oraz zaskrońce i żmiję zygzakowatą ( jedyny żyjący jadowity wąż w Polsce).

W 1954r. został utworzony Babiogórski Park Narodowy aby chronić przyrodę Babiej Góry, w 1977r. Został włączony do sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO.

 

.

 

 

Po raz pierwszy

 wzmianka o Zawoi pojawiła się w 1646r. Nazwa wsi wywodzi się z języka wołoskiego – „zavoi„. Nazwa oznaczała podmokły las nad urwistym zakolem rzeki i pierwotnie brzmiała Zawój. W legendach słowo to wywodzi się od słowa „zabój” wiążąc ją ze zbójnikami oraz „zawojów”- chustek haftowanych dla kobiet, z których wieś słynęła a także od wijącej się, krętej drogi. Zawoja położona jest w Beskidzie Żywieckim, w dolinie rzeki Skawica u stóp Babiej Góry (1725m n.p.m.) między pasmem Jałowieckim i Pasmem Policy.

Pierwszymi osadnikami

byli głównie tzw. ludzie luźni, łowcy lub chłopi . Na przełomie XVI i XVII wieku Zawoję zdominowała najsilniejsza fala osadnicza – pasterze wołoscy, która wywarła ogromny wpływ na kulturę Górali Babiogórskich. Jest to grupa etniczna zamieszkująca obszar doliny rzeki Skawicy i jej dopływów. Podstawą tutejszej gospodarki było pasterstwo a także rolnictwo. Owce i bydło wypasane na halach w Paśmie Policy, Jałowca i Babiej Góry. Uprawiano głównie owies, ziemniaki a u schyłku XIX wieku pojawiło się żyto, jęczmień, kapusta i groch. Ludność utrzymywała się także z pracy dodatkowej w lesie lub miejscowych zakładach przemysłowych.

W Zawoi

 dominuje zwarta zabudowa . Domy były drewniane budowane na zrąb. Kryte gontem najpierw dachem czterospadowym w późniejszych latach dachem dwuspadowym. Najpowszechniej budowane były domy jednobudynkowe – po jednej stronie część mieszkalna po drugiej część gospodarcza. Charakterystyczne były też domy tzw. domy na dwa końce – domy dwurodzinne. Typowe dla tego rejonu były piwnice wolno stojące. Ciekawostkę stanowią dzwonnice loretańskie budowane na płanetniki – demony przynoszące chmury gradowe i burzowe. Dzisiaj nieliczne przykłady budownictwa babiogórskiego zgromadzone są w skansenie w Zawoi Markowej.

Najcenniejszym

Najcenniejszym zabytkiem Zawoi jest kościół pw. Św. Klemensa wzniesiony w latach 1757-1759, przebudowany w roku 1888. Niedaleko znajduje się drewniany, piętrowy Dworzec Babiogórski. Na zawojskim cmentarzu spoczywa znany poeta Tatr – Franciszek Henryk Siła–Nowicki (1864-1935). W Zawoi Policzne znajduje się murowana kaplica pw. Św. Jana Chrzciciela, nakryta gontowym dachem z cebulastą banią, tzw. zbójnicka. Prawdopodobnie pochodzi z XVIII wieku. W Zawoi Mosorne wybudowane została drewniana kaplica pw. Matki Bożej Anielskiej, przez tutejszego gospodarza w latach 1905-1908.

Na terenie Zawoi zachowało się wiele starych kapliczek i figur przydrożnych z XVIII i XIX wieku. W Zawoi Czatoży zachował się zespół trzech szeregowo ustawionych kamiennych piwniczek, nakrytych drewnianymi szopami, a także drewniana dzwonnica loretańska. Więcej o atrakcjach na wycieczki po Zawoi w zakładce – atrakcje w Zawoi